การพัฒนาระบบสถานีชาร์จ EV ด้วย OCPP 1.6 คู่มือสาธิตการใช้งานจริง: Dashboard, API และสถานีชาร์จ EV

ระบบสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ในปัจจุบัน ไม่ได้มีแค่การเสียบปลั๊กแล้วชาร์จไฟ แต่ต้องสามารถ ควบคุม ตรวจสอบ และเชื่อมต่อแบบเรียลไทม์ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บทความนี้เป็นคู่มือสาธิตระบบ OCPP 1.6 ที่ใช้งานได้จริง ครอบคลุมตั้งแต่ Web Dashboard, Backend API ไปจนถึงการเชื่อมต่อกับสถานีชาร์จ EV ทั้งแบบ Simulator และสถานีจริง

เป้าหมายของคู่มือนี้คือ แสดงระบบที่ทำงานจริงในระดับ Production ไม่ใช่เพียง Mockup หรือสไลด์นำเสนอ

ทดลองใช้งานระบบ Demo

ผู้อ่านสามารถทดลองใช้งานระบบสาธิตที่ใช้ในบทความนี้ได้ทันที โดยเป็นระบบที่กำลังรันอยู่จริง และเชื่อมต่อกับ OCPP Simulator และสถานีทดสอบ

Demo Endpoints

Web Dashboard: https://ocpp-dashboard.simplico.net
FastAPI Backend: https://ocpp-fastapi.simplico.net
FastAPI Docs (Swagger UI): https://ocpp-fastapi.simplico.net/docs
OCPP Control API: https://ocpp-ocpp.simplico.net/api
OCPP WebSocket (CSMS): wss://ocpp-ocpp.simplico.net/<charge_point_id>

⚠️ ระบบนี้ใช้สำหรับการสาธิตและประเมินผลเท่านั้น ข้อมูลอาจถูกรีเซ็ตเป็นระยะ

เริ่มต้นทดลองใช้งาน (ภายใน 5 นาที)

เปิด Web Dashboard: https://ocpp-dashboard.simplico.net
ล็อกอินด้วยบัญชีทดสอบ:
- Username: admin2
- Password: p@ssw0rd
ไปที่เมนู Control → Active Connections
เลือก Charge Point ID ที่ออนไลน์อยู่
ทดลองสั่ง Remote Start หรือ Remote Stop และดูข้อความ OCPP แบบเรียลไทม์

ขั้นตอนนี้ช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมของระบบ CSMS จริงได้อย่างชัดเจน

ภาพรวมสถาปัตยกรรมระบบ

ระบบประกอบด้วยส่วนหลัก 4 ส่วน:

Web Dashboard – หน้าจอสำหรับ Operator และ Admin
FastAPI Backend – ระบบ Authentication และบริการหลัก
OCPP Control API – API สำหรับควบคุมสถานีชาร์จจากภายนอก
OCPP WebSocket Server – การสื่อสารกับสถานีชาร์จแบบเรียลไทม์

ทั้งหมดนี้รวมกันเป็นระบบ Charging Station Management System (CSMS) ที่รองรับมาตรฐาน OCPP 1.6

การสาธิตผ่าน Web Dashboard

Web Dashboard เป็นส่วนที่ลูกค้าและผู้ใช้งานเห็นเป็นอันดับแรก

หน้าจอหลักที่ใช้ในการสาธิต

Dashboard – ภาพรวมสถานะระบบและหัวชาร์จ
Control – สั่งงานสถานีชาร์จจากระยะไกล
Legacy Control – หน้าควบคุมแบบดั้งเดิม
Messages – ดูข้อความ OCPP ดิบทั้งหมด
Sessions – ประวัติการชาร์จและสถานะปัจจุบัน

ในหน้า Active Connections ผู้ใช้งานสามารถ:

ตรวจสอบว่าสถานีใดออนไลน์อยู่
เลือก Charge Point ID
สั่ง Remote Command
ดู Message OCPP แบบเรียลไทม์

ซึ่งเป็นจุดที่แสดงความสามารถของระบบได้ชัดเจนมาก

การควบคุมสถานีชาร์จ (OCPP Control)

ผู้ดูแลระบบสามารถสั่งงานคำสั่งมาตรฐาน OCPP 1.6 ได้ เช่น:

Remote Start Transaction
Remote Stop Transaction
Reserve / Cancel Reservation
Firmware Update
Get Diagnostics
Unlock Connector

คำสั่งเหล่านี้ทำงานได้ทั้งกับ Simulator และสถานีชาร์จ EV จริง

ระบบ Authentication ด้วย FastAPI

ระบบมี API สำหรับยืนยันตัวตนที่พัฒนาด้วย FastAPI เหมาะสำหรับนักพัฒนาและระบบภายนอก

ขั้นตอนการยืนยันตัวตน

ล็อกอินด้วย Username / Password
ระบบส่ง access_token กลับมา
เรียก API อื่น ๆ ด้วย Bearer Token

สามารถนำไปใช้กับ:

Mobile App
ระบบ Partner
Automation Script

OCPP Control API สำหรับการเชื่อมต่อภายนอก

ทุกคำสั่งที่ทำได้บน Dashboard สามารถเรียกผ่าน HTTP API ได้ทั้งหมด

ตัวอย่างการใช้งาน:

สั่งเริ่ม/หยุดชาร์จจาก Mobile App
จองหัวชาร์จจากระบบภายนอก
สั่ง Firmware Update หลายสถานีพร้อมกัน
ดึงข้อมูล Diagnostics เพื่อซ่อมบำรุง

แนวคิดแบบ API-first ช่วยให้ระบบขยายตัวในอนาคตได้ง่าย

WebSocket และ OCPP Simulator

ระบบรองรับ OCPP Simulator ผ่าน WebSocket (WSS) เพื่อใช้ในการทดสอบและพัฒนา

ข้อดีของ Simulator:

ทดสอบระบบโดยไม่ต้องมีฮาร์ดแวร์จริง
ตรวจสอบ Message Flow ได้ง่าย
เหมาะกับ CI / Automated Test

ตัวอย่างการตั้งค่าสถานีชาร์จ EV จริง

ตัวอย่างนี้ใช้เป็นแนวทางในการตั้งค่าสถานีชาร์จ EV ให้เชื่อมต่อกับระบบ CSMS

หมายเหตุ: เมนูในเครื่องชาร์จแต่ละยี่ห้ออาจแตกต่างกัน แต่แนวคิดเหมือนกัน

OCPP Version

OCPP 1.6 หรือ 1.6J

Central System URL (CSMS)

wss://ocpp-ocpp.simplico.net/<charge_point_id>

Charge Point ID

ตัวอย่าง: CP-TH-BKK-001

Security / Transport

WebSocket Secure (WSS)
Port 443
TLS Enabled

Heartbeat Interval

60 วินาที

Authorization

Central Authorization
RFID ทดสอบ: TEST-RFID-0001

ขั้นตอนการทดสอบกับสถานีจริง

ตั้งค่า CSMS URL ในเครื่องชาร์จ
รีบูตเครื่อง
ตรวจสอบข้อความ BootNotification / Heartbeat
ตรวจสอบในหน้า Active Connections
ทดสอบ Remote Start / Remote Stop
ตรวจสอบ Session และ Meter Value

โครงสร้างข้อมูลหลักของระบบ

ระบบจัดเก็บข้อมูลสำคัญสำหรับการใช้งานจริง ได้แก่:

ผู้ใช้งานและสิทธิ์
สถานีชาร์จและหัวชาร์จ
Session การชาร์จ
รถยนต์
การชำระเงินและ Wallet
OCPP Messages
Log และประวัติสถานะ

รองรับการคิดเงิน การตรวจสอบย้อนหลัง และ Analytics

เหตุผลที่สถาปัตยกรรมนี้ใช้งานได้จริง

แยก UI / API / OCPP ชัดเจน
รองรับการเชื่อมต่อหลายระบบ
ตรวจสอบสถานะได้แบบเรียลไทม์
เป็นไปตามมาตรฐาน OCPP
ใช้งานได้กับสถานีชาร์จหลายยี่ห้อ

สามารถเริ่มจาก Pilot และขยายเป็นระบบขนาดใหญ่ได้

สรุป

การสาธิตระบบสถานีชาร์จ EV ที่ดี ต้องแสดง การทำงานจริงแบบเรียลไทม์

ระบบ OCPP 1.6 ชุดนี้ แสดงให้เห็นการทำงานตั้งแต่ Dashboard, API ไปจนถึงสถานีชาร์จจริง เหมาะสำหรับองค์กรที่ต้องการพัฒนาหรือประเมินระบบ CSMS สำหรับใช้งานจริง