วิธีเขียน Use Case ให้เข้าใจง่าย และใกล้เคียงลูกค้าที่สุด
เวลาจะเริ่มทำโปรเจกต์ใหม่ หลายคนมักเริ่มจากการลิสต์ฟีเจอร์: “ต้องมีระบบล็อกอิน ทำแดชบอร์ด เชื่อมจ่ายเงิน”
แต่ฟีเจอร์อย่างเดียวไม่ได้ตอบคำถามที่สำคัญที่สุดว่า… ลูกค้าจริง ๆ เขาต้องการอะไร?
ตรงนี้เองที่ Use Case เข้ามาช่วย
Use Case ก็คือ เรื่องเล่าสั้น ๆ ว่าคนจริง ๆ ใช้ระบบของคุณอย่างไร เพื่อทำสิ่งที่เขาต้องการให้สำเร็จ
ไม่ใช่ภาษาวิศวะ ไม่ใช่โค้ด แต่มันคือการ ลองใส่รองเท้าลูกค้า แล้วถามตัวเองว่า:
👉 “ถ้าเขาเปิดแอปของเรา เขาอยากทำอะไร? เขากดตรงไหนก่อน? แล้วอะไรเกิดขึ้นต่อ?”
🌟 Use Case ที่ดีควรเป็นยังไง?
ลองคิดว่า Use Case เหมือน บทสนทนาระหว่างลูกค้ากับระบบ
- ลูกค้า (Actor) พูดว่า: “ฉันอยากทำสิ่งนี้”
- ระบบ ตอบว่า: “โอเค เดี๋ยวช่วยแบบนี้นะ”
- แล้วเรื่องราวก็เดินไปเรื่อย ๆ จนลูกค้าทำสำเร็จ หรือเจอทางเบี่ยงที่ต้องแก้
ง่าย ๆ ธรรมชาติ และเข้าใจได้ทุกคน
🎯 ทำไมมันถึงสำคัญ
- ช่วยให้โฟกัสที่ เป้าหมายของลูกค้า ไม่ใช่แค่ฟีเจอร์
- เป็นภาษากลางที่ ธุรกิจ ดีไซน์ และนักพัฒนาคุยกันเข้าใจ
- ทำให้เราไม่ลืม กรณีผิดพลาด เช่น ลืมรหัสผ่าน จ่ายเงินไม่ผ่าน
- ใช้เป็น สคริปต์ทดสอบระบบ ได้เลย
✍️ วิธีเขียน Use Case (Step by Step)
- หาตัวละคร (Actor) – ใครกำลังใช้ระบบ
- กำหนดเป้าหมาย – เขาอยากทำอะไรให้สำเร็จ
- ตั้งฉาก – มีอะไรเกิดขึ้นก่อน (Precondition) และอะไรเป็นตัวเริ่ม (Trigger)
- เล่าเส้นทางหลัก – เรื่องราวแบบ “Happy Path” ที่ทำสำเร็จ
- เพิ่มทางเบี่ยง – ถ้าเกิดปัญหาล่ะ?
- สรุปตอนจบ – หลัง Use Case จบลง จะเกิดอะไรขึ้น (สำเร็จหรือไม่สำเร็จ)
📝 ตัวอย่าง Use Case จริง
1. สั่งซื้อสินค้าออนไลน์
Actor: ลูกค้า
เป้าหมาย: ซื้อสินค้า
เรื่องราว:
- ลูกค้าตรวจสอบตะกร้า
- ระบบแสดงราคากับค่าขนส่ง
- ลูกค้ากรอกที่อยู่ เลือกวิธีจ่ายเงิน
- การชำระเงินผ่าน
- ระบบยืนยันและส่งอีเมล
ทางเบี่ยง:
- ที่อยู่ผิด → ให้แก้ไข
- บัตรเครดิตใช้ไม่ได้ → ให้เลือกวิธีอื่น
2. รีเซ็ตรหัสผ่าน
Actor: ผู้ใช้ที่ลงทะเบียนแล้ว
เป้าหมาย: เข้าระบบอีกครั้ง
เรื่องราว:
- กด “ลืมรหัสผ่าน”
- ระบบถามอีเมล
- กรอกอีเมล → ได้ลิงก์รีเซ็ต
- คลิกลิงก์ ตั้งรหัสใหม่ แล้วล็อกอิน
ทางเบี่ยง:
- ไม่มีอีเมลนี้ → แจ้ง error
- ลิงก์หมดอายุ → ให้ขอใหม่
3. ติดตามพัสดุ
Actor: ลูกค้า
เป้าหมาย: ดูสถานะการจัดส่ง
เรื่องราว:
- กด “Track Order”
- ระบบดึงข้อมูลจากขนส่ง
- แสดงสถานะและวันที่คาดว่าจะถึง
ทางเบี่ยง:
- ระบบขนส่งล่ม → ขึ้น “ลองใหม่ทีหลัง”
- หมายเลขไม่ถูกต้อง → แนะนำให้ติดต่อแอดมิน
4. ลงประกาศงาน (แอป Smart Farming)
Actor: เจ้าของสวน
เป้าหมาย: หาคนมาช่วยทำงานในสวน
เรื่องราว:
- กด “โพสต์งานใหม่”
- กรอกรายละเอียดงาน วันที่ ค่าจ้าง
- ระบบบันทึกงานและแจ้งไปยังแรงงานใกล้เคียง
- แรงงานสนใจ กดสมัคร
ทางเบี่ยง:
- ข้อมูลไม่ครบ → ระบบขอให้กรอกเพิ่ม
- ไม่มีแรงงานใกล้เคียง → แนะนำให้ขยายพื้นที่
💡 สรุปท้ายเรื่อง
Use Case ไม่ใช่แค่เอกสาร แต่คือการ เล่าเรื่องแทนลูกค้า
ครั้งหน้าที่คุณจะเริ่มทำฟีเจอร์ใหม่ ลองไม่ถามว่า “ต้องเขียนโค้ดอะไร?”
แต่ถามว่า:
👉 “ถ้าลูกค้าเล่าเรื่องการใช้งาน เขาจะเล่ายังไง?”
คุณจะได้ระบบที่ตอบโจทย์จริง ๆ ของลูกค้า
Get in Touch with us
Chat with Us on LINE
iiitum1984
Related Posts
- เหตุใดการเปลี่ยนระบบ Legacy ทั้งหมดจึงล้มเหลวในภาครัฐ (และอะไรคือทางออกที่ได้ผลจริง)
- Vertical AI Use Cases ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของไทย “จำเป็นต้องใช้จริง”
- การออกแบบการให้บริการดิจิทัลสำหรับหน่วยงานภาครัฐหลายกรม (บริบทประเทศไทย)
- 7 เหตุผลหลักที่ระบบบริการดิจิทัลภาครัฐล้มเหลวหลังเปิดใช้งานจริง
- สถาปัตยกรรมอ้างอิงสำหรับระบบดิจิทัลระดับจังหวัด / เทศบาล
- สถาปัตยกรรม GovTech เชิงปฏิบัติ: ERP, GIS, ระบบบริการประชาชน และแพลตฟอร์มข้อมูล
- เหตุใดระบบรับมือเหตุฉุกเฉินจึงต้องออกแบบแบบ Offline First (บทเรียนจาก ATAK)
- เหตุใดโครงการซอฟต์แวร์ภาครัฐจึงล้มเหลว — และจะป้องกันได้อย่างไรก่อนเริ่มเขียนโค้ด
- หลัง AI Hype ซาลง: อะไรจะเกิดขึ้นต่อไป (และทำไมธุรกิจไทยต้องสนใจ)
- ทำไม AI ในธุรกิจรีไซเคิลจึงล้มเหลว หากไม่มี System Integration
- ISA-95 vs RAMI 4.0: โรงงานไทยควรใช้แบบไหน (และทำไมควรใช้ทั้งสอง)
- ทำไม Low-Code ถึงกำลังตกเทรนด์ (และอะไรมาแทนที่)
- ผลิตภัณฑ์ที่ล้มเหลวมากที่สุดในปี 2025 — และเหตุผลที่แท้จริงเบื้องหลังความล้มเหลว
- Agentic AI Explained: Manus vs OpenAI vs Google — ทางเลือกที่องค์กรไทยควรรู้
- AI กับการทำ Vertical Integration ของระบบโรงพยาบาล
- AI Accelerators ในระบบ Industrial AI ทำไม Software Framework จึงสำคัญกว่าแค่ชิปประมวลผล
- พัฒนาระบบสำหรับประเทศไทย: เชื่อมต่อ EC–ERP ด้วย AI และ Workflow ที่เชื่อถือได้
- ต้นทุนที่ซ่อนอยู่ของระบบ ‘อัจฉริยะ’ ที่ทำงานไม่เสถียร
- GPU vs LPU vs TPU: เลือก AI Accelerator ให้เหมาะกับงาน
- LPU คืออะไร? บทนำเชิงปฏิบัติและการใช้งานจริงในบริบทองค์กรไทย
